چرا احتیاط برای ورود پول بیشتر به بازار سهام افزایش یافته است؟ بورس تهران بعد از جهش ماههای اخیر به نقطهای رسیده که پاسخ به این سؤال دیگر به سادگی گذشته نیست. از یکسو، بسیاری از معیارهای ارزشگذاری هنوز از گرانشدن بازار خبر نمیدهند؛ اما از سوی دیگر، بخشی از جاماندگی سالهای قبل جبران شده و حاشیه امن خرید کاهش یافته است. برای سنجش این دوراهی، چهار دماسنج مهم بازار را بررسی میکنیم.
حبابسنج بورس: نسبت قیمت به درآمد آیندهنگر بورس با رشد اخیر سهام به حدود ۵.۵ واحد رسیده؛ سطحی که هنوز حدود یک واحد با میانگین تاریخی فاصله دارد. بنابراین بورس همچنان گران نیست، اما نسبت به سالهای اخیر که ریسکهای متفاوتی مانند جنگ نیز اضافه شده برخی را نگران کرده است.
دماسنج دلاری و تورمی: ارزش دلاری بورس که سال ۱۴۰۵ را زیر ۷۰ میلیارد دلار آغاز کرده بود، اکنون به حدود ۱۰۷میلیارد دلار رسیده است. این رقم هنوز با قلههای سال ۱۳۹۹ فاصله دارد، اما از میانگین سالهای پس از ۱۴۰۰ عبور کرده و نشان میدهد بخشی از جاماندگی قبلی جبران شده است. هرچند در مقایسه با تورم همچنان بورس تهران جاماندگی معناداری با افت ارزش ریال دارد.
شاخص وارن بافت: نسبت ارزش بازار به تولید ناخالص داخلی، معروف به شاخص وارن بافت، اکنون حدود ۴۰درصد است؛ سطحی نزدیک به میانگین دهه ۱۳۹۰ به بعد.
مجموع این دماسنجها هنوز برچسب «گران» را برای بورس تایید نمیکند؛ اما دیگر با بازاری مواجه نیستیم که ارزندگی آن، بسیار زیاد و البته فراگیر برای همه سهام باشد. بورس تهران اکنون در یک دوراهی است. نخست، مسیری که برخی تحلیلگران با تکیه بر روند چند سال اخیر نسبت به تداوم آن ابراز نگرانی میکنند و سهام را به سقف نزدیک میبینند. دوم، راهی که بورس در مواجهه با سیل نقدینگی کشور که از بیارزش شدن ریال فرار میکند و بازار سهام کمعمق ایران را اگر هدف قرار دهد، همه معادلات عوض میشود. تجربهای مشابه که در سال ۹۸ بسیاری از تحلیلگران را غافلگیر کرد.