مدیرعامل هلدینگ فناوران هوش مصنوعی پارس با استناد به تازه‌ترین آمارهای سرمایه‌گذاری جسورانه در جهان، از تمرکز شدید نقدینگی بر پروژه‌های بزرگ خبر داد و اعلام کرد : ۸۱ درصد از کل سرمایه‌گذاری‌های خطرپذیر جهان در سه‌ماهه دوم سال جاری میلادی، تنها جذب ۲۶۳ پروژه مگاراند شده است.
«حسین صبوری‌کارخانه» در اختتامیه نخستین رویداد تأمین سرمایه هوش مصنوعی با عنوان «فراهوش»، وضعیت سرمایه‌گذاری جسورانه، آسیب‌شناسی روابط بنیان‌گذاران و سرمایه‌گذاران، کارکرد سرمایه هوشمند و ضرورت اتصال استارتاپ‌ها به صنایع بزرگ و بازارهای صادراتی را تشریح کرد.
وی با استناد به داده‌های گزارش فصلی Venture Pulse شرکت KPMG گفت: مجموع سرمایه‌گذاری خطرپذیر در سطح جهان طی نیمه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی به حدود ۵۶۰ میلیارد دلار رسیده است که بالغ بر ۲۲۷ میلیارد دلار آن در قالب نزدیک به ۸ هزار و ۴۴۰ معامله در سه‌ماهه دوم رقم خورد.
وی با اشاره به لایه عمیق‌تر این آمار و با ارجاع به داده‌های مؤسسه CB Insights تصریح کرد: نکته تأمل‌برانگیز این است که نزدیک به ۸۱ درصد از کل سرمایه این دوره تنها به ۲۶۳ دور تأمین مالی بسیار کلان (مگاراند) اختصاص یافته و حتی یک شرکت به‌تنهایی حدود ۴۰ درصد از کل این سرمایه‌ها را جذب کرده است.
صبوری‌کارخانه این آمار را نشانه قطعی تغییر رفتار سرمایه و افزایش چشمگیر «گزینش‌گری» سرمایه‌گذاران دانست و گفت: این داده‌ها نشان می‌دهد افزایش حجم پول به معنای تسهیل دسترسی همه تیم‌ها به منابع مالی نیست؛ جریان سرمایه جهانی امروز انتخابگر شده و تنها به سمت شرکت‌هایی حرکت می‌کند که بر روی حل یک ابرمسئله متمرکز هستند، بازاری بزرگ شکل می‌دهند یا مشتریان عمده و استراتژیک در اختیار دارند. این روند کار را برای تیم‌های در مراحل اولیه که هنوز به مقیاس نرسیده‌اند، دشوارتر از گذشته خواهد کرد.
مذاکرات فرسایشی
مدیرعامل هلدینگ فناوران هوش مصنوعی پارس در ادامه به آسیب‌شناسی چالش‌های داخلی اکوسیستم پرداخت و با اشاره به تجربه عملی این مجموعه افزود: بر اساس تجربه مستقیم ما در ورود به ۲۳۰ پروژه حوزه هوش مصنوعی، یکی از چالش‌های آسیب‌زا این است که بخش عمده‌ای از زمان و انرژی تیم‌های استارتاپی به‌جای تمرکز بر ارتقای محصول و توسعه بازار، در مذاکرات فرسایشی برای تعیین درصد سهام هدر می‌رود؛ مذاکراتی که گاهی دو تا چهار ماه طول می‌کشد و در موارد متعدد حتی کل فرایند توافق را به شکست می‌کشاند.
وی با تأکید بر اینکه کارکرد صندوق‌های خطرپذیر نباید به تزریق صرف پول محدود شود، مفهوم «سرمایه هوشمند» (Smart Money) را تبیین کرد و افزود: سرمایه‌گذار خطرپذیر واقعی کسی است که پول را شرط لازم بداند اما آن را کافی تلقی نکند. سرمایه‌گذار باید در کنار بنیان‌گذار بایستد و دسترسی به شبکه‌های تجاری، مسیر ورود به بازار، اعتبارسازی و تسهیل فرایند دستیابی به مشتری را به پروژه تزریق کند.
بزرگ کردن اندازه کیک
صبوری‌کارخانه در بخش دیگری از سخنان خود به سازوکار سودآوری در پرتفوی‌های جسورانه با عنوان «بازده نامتقارن» اشاره کرد و گفت: ماهیت سرمایه‌گذاری خطرپذیر این است که همه پروژه‌های یک سبد موفق نمی‌شوند؛ برخی با شکست روبه‌رو می‌شوند و برخی دیگر فقط اصل سرمایه را برمی‌گردانند، اما در نهایت یک یا دو استارتاپ برگزیده با رشدهای چندبرابری، کل بازده اقتصادی سبد را محقق می‌کنند.
وی خاطرنشان کرد: منطق سرمایه‌گذاری خطرپذیر، کشمکش بر سر تقسیم یک کیک کوچک نیست، بلکه هدف اصلی «بزرگ‌کردن کیک» از طریق دگرگون‌سازی بازارها و بازطراحی صنایع است؛ بنابراین درصد سهام تنها یکی از متغیرهاست و اصل ماجرا، ظرفیت جهش ارزش کل کسب‌وکار است.
خروج شرکت‌های بزرگ از لاک اسپانسری
سخنران رویداد فراهوش در ادامه با انتقاد از شکل تعامل بنگاه‌های اقتصادی بزرگ با استارتاپ‌ها تصریح کرد: شرکت‌های بزرگ می‌توانند حلقه واسط مقیاس‌پذیری نوآوری باشند، اما متأسفانه در حال حاضر مشارکت آنها اغلب به حمایت‌های مالی تبلیغاتی یا حضور در رویدادها به‌عنوان اسپانسر خلاصه شده است.
صبوری‌کارخانه بزرگ‌ترین مانع استارتاپ‌های سازمانی (B۲B) را دستیابی به مشتری اولیه دانست و گفت: استارتاپ‌های متعددی داریم که محصولات و فناوری‌های کارآمدی دارند، اما دو تا سه سال معطل اجرای یک پایلوت سازمانی می‌مانند. نبود این پیشینه، اعتماد بازار را کاهش می‌دهد؛ در حالی که اگر شرکت‌های بزرگ پیش‌قدم شده و «مشتری اول» استارتاپ شوند، مسیر ورود محصول به کل بازار باز می‌شود. علاوه بر این، شرکت‌های بزرگ باید مقصد نهایی برای ادغام، تملیک و ایجاد مسیر خروج (Exit) موفق سرمایه‌گذاران و کارآفرینان باشند.
وی با تشریح رویکرد توسعه زیرساختی در این صنعت اظهار کرد: پارادایم کاری سرمایه‌گذاران خطرپذیر باید مبتنی بر شکل‌دهی جامع به اکوسیستم باشد. شکل‌دهی به اکوسیستم، نیازمند تنوع‌بخشی در زنجیره‌های عمودی و افقی است؛ به‌طوری‌که از لایه‌های زیرساخت داده و پلتفرم‌های هوش مصنوعی تا ارائه خدمات هوشمند در بخش‌های متنوع اقتصادی نظیر مالی، صنعت، معدن، انرژی، سلامت و آموزش را پوشش دهد؛ الگویی که در هلدینگ پارس ایرانیان به‌طور عملی پیاده‌سازی شده است.
۵۲ پروژه هوش مصنوعی در آستانه ورود به بازارهای بین‌المللی
مدیرعامل هلدینگ فناوران هوش مصنوعی پارس در بخش پایانی سخنان خود مسئله گسترش بازار را حیاتی‌ترین پیش‌شرط پایداری شرکت‌های دانش‌بنیان خواند و تأکید کرد: برای کسب‌وکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، به‌ویژه مدل‌های ارائه‌دهنده خدمات، بازار داخلی صرفاً می‌تواند پله اولیه برای دستیابی به مقیاس حداقلی باشد و رشد بلندمدت مستلزم ورود جدی به بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی است.
وی در پایان با اشاره به پتانسیل بالای نخبگان داخلی گفت: استارتاپ‌ها نباید از فعالیت در تراز بین‌المللی واهمه داشته باشند. ظرفیت‌های موجود اثبات کرده که این مسیر دست‌یافتنی است، کما اینکه از مجموع پروژه‌هایی که تاکنون وارد فرایند سرمایه‌گذاری و توسعه این هلدینگ شده‌اند، ۵۲ پروژه در آستانه عرضه خارجی و ورود به بازارهای بین‌المللی قرار دارند.