دلار دوباره جهان را غافلگیر می‌کند؟

دلار آمریکا در سال ۲۰۲۶ غافلگیرکننده ظاهر شد. اواخر ۲۰۲۵، بانک‌های سرمایه‌گذاری، مدیران دارایی و حتی اکونومیست بر سر تضعیف دلار اتفاق‌نظر داشتند. تصور غالب این بود که با کاهش اعتبار دلار به‌عنوان پناهگاه امن، روند نزولی ادامه می‌یابد. اما برخلاف پیش‌بینی‌های اجماعی، شاخص دلار در ۲۰۲۶ حدود ۴درصد رشد کرد و به بالاترین سطح از آوریل ۲۰۲۵ رسید. بااین‌حال، عوامل این صعود ممکن است منشأ غافلگیری بعدی باشند.

اقتصاد آمریکا؛ موتور قدرت دلار: یکی از مهم‌ترین پشتوانه‌های دلار، عملکرد فراتر از انتظار اقتصاد آمریکاست. درحالی‌که رشد فصلی سالانه‌شده ۱.۶ تا ۱.۹ درصد پیش‌بینی می‌شد، اقتصاد در فصل نخست ۲.۵ درصد و فصل دوم ۲.۲ درصد رشد کرد. برآورد لحظه‌ای فدرال رزرو آتلانتا نیز از احتمال رشد ۳.۷درصدی در فصل سوم حکایت دارد. مصرف قوی خانوار و سرمایه‌گذاری گسترده در هوش مصنوعی محرک این رونق بوده‌اند. تداوم آن می‌تواند فدرال رزرو را به افزایش نرخ بهره سوق دهد و با جذاب‌ترکردن دارایی‌های بهره‌دار، تقاضا برای دلار را تقویت کند.

اشتیاق جهان برای سهام آمریکایی: دلار همچنین از ورود گسترده سرمایه خارجی به دارایی‌های آمریکا سود برده است. در ۱۲ ماه منتهی به جولای ۲۰۲۶، خرید خالص اوراق بدهی شرکتی توسط خارجی‌ها به حدود ۴۵۰ میلیارد دلار رسید؛ بالاترین سطح نزدیک به 2دهه، حتی پس از تعدیل تورم. خرید خالص سهام و واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز با ثبت رکورد ۹۰۰ میلیارددلاری، ۸۰ درصد بالاتر از اوج سال ۲۰۲۱ ایستاد. این جریان سرمایه به تکیه‌گاه مهم دلار تبدیل شده، اما دوام آن با تردید روبه‌رو است.

لبخند دلار: نظریه «لبخند دلار» را استیون جن، اقتصاددان سابق مورگان استنلی، در سال ۲۰۰۱ مطرح کرد. براساس آن، دلار در دو وضعیت متضاد تقویت می‌شود: بحران جهانی، زمانی که سرمایه‌گذاران به پناهگاه امن نیاز دارند؛ و رونق اقتصاد آمریکا، زمانی که جست‌وجوی سود بیشتر، سرمایه‌ها را به دارایی‌های دلاری می‌کشاند. دو سوی منحنی بنابراین نماینده ترس و طمع‌اند؛ اولی متکی به امنیت و دومی به پذیرش ریسک.

لبخندی که حالا بیشتر شبیه دهن‌کجی است: با تضعیف نقش پناهگاهی دلار، سمت «طمع» در منحنی آن پررنگ‌تر شده است. اکنون بخش مهمی از قدرت دلار به استقبال سرمایه‌گذاران از سهام پرریسک آمریکا وابسته است؛ اتکایی شکننده که لبخند متقارن دلار را به پوزخندی نامتقارن تبدیل کرده است.

غافلگیری احتمالی بعدی دلار: رشد دلار به رونق اقتصاد آمریکا، استقبال از سهام و خوش‌بینی به هوش مصنوعی وابسته است. اگر بخشی از این رونق حبابی باشد، سرمایه‌گذاران ممکن است به‌سرعت از دارایی‌های آمریکایی خارج شوند. در این صورت، جریان سرمایه‌ای که امروز دلار را تقویت می‌کند، به عامل فشار تبدیل خواهد شد. تجربه چرخش‌های ناگهانی سرمایه در سال‌های ۲۰۱۶، ۲۰۱۹ و ۲۰۲۲ نیز چنین خطری را یادآوری می‌کند. تفاوت این بار، تضعیف تقاضای پناهگاهی دلار است که توان جبران خروج سرمایه را کاهش می‌دهد. بنابراین غافلگیری بعدی ممکن است از مهم‌ترین نقطه قوت کنونی دلار آغاز شود. لبخند دلار همچنان باقی است، اما نامتقارن و حساس‌تر به تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران شده است.