آنچه باید درباره جلسه استماع کوین وارش، نامزد ترامپ برای فدرال رزرو بدانید
امشب یکی از مهمترین رویدادهای اقتصاد جهانی در کانون توجه بازارها قرار دارد؛ از طلا و دلار گرفته تا بورسهای جهانی و رمزارزها. جلسه استماع کوین وارش، گزینه مورد حمایت دونالد ترامپ برای ریاست فدرال رزرو، میتواند جهت انتظارات سرمایهگذاران درباره آینده نرخ بهره آمریکا را تغییر دهد.
کوین وارش کیست و چرا نام او تا این اندازه مهم شده است؟
او اقتصاددانی فارغالتحصیل دانشگاه استنفورد و شاگرد میلتون فریدمن، اقتصاددان مشهور و نوبلیست اقتصاد بود. وارش، عضو سابق هیئتمدیره فدرال رزرو در دوره بن برنانکه است؛ چهرهای که در بحران مالی ۲۰۰۸ بهعنوان سیاستگذاری هاوکیش یا طرفدار افزایش نرخ بهره و مخالف تورم شناخته میشد. با این حال، اکنون بهعنوان فردی نزدیک به ترامپ، از کاهش نرخ بهره سخن میگوید؛ تغییری که برای بسیاری از تحلیلگران سوالبرانگیز است.
ثروتمندترین رئیس احتمالی فدرال رزرو؟
یکی دیگر از محورهای بحث درباره وارش، ثروت شخصی اوست. آیا کوین وارش، رکورد جروم پاول را میشکند؟ بر اساس اسناد مالی منتشر شده، دارایی او و همسرش بین ۱۳۵ تا ۲۲۶ میلیون دلار برآورد میشود؛ رقمی که در صورت انتصاب، او را به ثروتمندترین رئیس تاریخ فدرال رزرو تبدیل میکند؛ جایگاهی که پیشتر جروم پاول با ثروتی بین ۲۰ تا ۵۵ میلیون دلار قرار داشت. بخشی از داراییهای وارش به سرمایهگذاری در شرکتهایی مانند اسپیسایکس، شرکتهای کریپتویی و سایت پیشبینی پلیمارکت مربوط است.
دعوای اصلی؛ ترامپ در برابر پاول
موضوع اصلی امشب نه ثروت وارش است و نه حتی دیدگاههای اقتصادی او؛ بلکه جدال سیاسی میان ترامپ و جروم پاول، رئیس فعلی فدرال رزرو است. ترامپ بارها پاول را به تعلل در کاهش نرخ بهره متهم کرده و اکنون نیز پروندهای علیه او درباره هزینههای بازسازی ساختمان فدرال رزرو مطرح شده است.
در سنای آمریکا نیز شرایط شکننده است؛ اکثریت جمهوریخواهان تنها با اختلافی اندک برتری دارند و حتی یک رأی مخالف میتواند روند تأیید وارش را مختل کند و این یک رای مخالف کسی نیست جز سناتور جمهوریخواه، تام تیلیس. او گفته نامزدی وارش را تایید نمیکند مگر اینکه پرونده علیه جروم پاول، رئیس فعلی فدرال رزرو، در مورد هزینههای بازسازی فدرال رزرو، کنار گذاشته شود.
چرا بازارها نگراناند؟
اگر وارش تأیید شود، مهمترین پرسش این خواهد بود که آیا استقلال فدرال رزرو حفظ میشود یا نه. او در جلسات قبلی وعده داده سیاست پولی مستقل باقی خواهد ماند، اما منتقدان معتقدند نزدیکی او به ترامپ ممکن است مسیر تصمیمگیری بانک مرکزی آمریکا را سیاسی کند. جایی که نیویورکتایمز به عنوان یک رسانه دموکرات نیز درباره مستقل بودن کوین وارش اظهار تردید کرده و نوشته «هنوز مشخص نیست کوین وارش تا چه اندازه در مقام ریاست فدرال رزرو مستقل عمل خواهد کرد؛ آیا مطابق خواست ترامپ به سمت کاهش سریع نرخ بهره حرکت میکند یا تصمیمات خود را بر مبنای دادههای اقتصادی و شرایط واقعی اقتصاد آمریکا خواهد گرفت؟» همین ابهام، مهمترین پرسش پیشروی بازارها را شکل داده است: آینده نرخ بهره آمریکا چه خواهد شد؟
آینده نرخ بهره چه خواهد شد؟
در این نمودار، بخش قرمز نشاندهنده سناریویی است که تا پایان سال هیچ کاهش نرخ بهرهای رخ نخواهد داد. بخش نارنجی بیانگر انتظار برای یک نوبت کاهش نرخ بهره است، طوسی پررنگ دو نوبت کاهش را نشان میدهد و طوسی کمرنگ به معنای پیشبینی حداقل سه مرحله کاهش نرخ بهره تا پایان سال است. در ماه ژانویه، زمانی که نام کوین وارش بهعنوان گزینه جدی ریاست فدرال رزرو مطرح شد، احتمال عدم کاهش نرخ بهره کمتر از ۱۰ تا ۲۰ درصد برآورد میشد و حتی بیش از نیمی از فعالان بازار انتظار داشتند دستکم دو مرحله کاهش نرخ بهره رخ دهد. اما جنگ ایران معادلات را تغییر داد. از ماه مارس به بعد، انتظارات بازار بهطور محسوسی تغییر کرد؛ بهطوریکه چند هفته پیش احتمال عدم کاهش نرخ بهره به بیش از ۸۰ درصد رسید و اکنون نیز در محدوده ۷۵ درصد قرار دارد. به بیان دیگر، حدود سهچهارم بازارها انتظار دارند تا پایان سال حتی یک بار هم نرخ بهره کاهش پیدا نکند. این روند، در تضاد با وعدهای است که وارش به دونالد ترامپ داده بود.
دو مانع مهم کاهش نرخ بهره
برای کاهش نرخ بهره در آمریکا دستکم دو مانع مهم وجود دارد. مانع نخست، جنگ ایران و ریسکهای ناشی از بازار انرژی است. تشدید تنشهای ژئوپلیتیک میتواند قیمت نفت و انرژی را افزایش دهد و از این مسیر، فشار تورمی تازهای بر اقتصاد آمریکا وارد کند. طبیعی است که در چنین شرایطی، فدرال رزرو برای کاهش نرخ بهره محتاطتر عمل کند؛ زیرا تورم بالاتر معمولاً با سیاست پولی انقباضیتر همراه است.
اما مانع دوم، هوش مصنوعی و اثر آن بر بهرهوری اقتصاد است. برخی اقتصاددانان و حتی تعدادی از اعضای فعلی کمیته بازار باز فدرال رزرو (FOMC) معتقدند گسترش هوش مصنوعی میتواند بهرهوری را به شکل معناداری افزایش دهد و در نتیجه، نرخ بهره طبیعی اقتصاد را در سطحی بالاتر قرار دهد.
این نکته اهمیت زیادی دارد، زیرا تصمیمگیری درباره نرخ بهره تنها در اختیار رئیس فدرال رزرو نیست. کمیته بازار باز دارای ۱۲ رأی است و رئیس فدرال رزرو نیز تنها یکی از این آرا را در اختیار دارد. بنابراین حتی اگر کوین وارش به ریاست برسد، برای کاهش سریع نرخ بهره نیازمند همراهی سایر اعضاست؛ موضوعی که با توجه به دیدگاههای موجود، چندان ساده به نظر نمیرسد.
حیوان درون کوین وارش چیست؛ باز، کبوتر یا سیاسی؟
یکی از پرسشهای مهم درباره کوین وارش این است که او در سیاست پولی واقعاً چه رویکردی دارد؛ باز (هاوکیش)، کبوتر (داویش) یا صرفاً سیاسی؟
وارش در دوره حضور قبلی خود در فدرال رزرو، عمدتاً چهرهای هاوکیش شناخته میشد؛ یعنی سیاستگذاری که از نرخ بهره بالاتر، مهار تورم و انضباط پولی حمایت میکند. به همین دلیل، بسیاری او را در زمره مدافعان سیاست پولی سختگیرانه قرار میدادند. اما اکنون، در آستانه بازگشت احتمالی به ریاست فدرال رزرو، مواضع متفاوتی از او شنیده میشود؛ از جمله حمایت از کاهش نرخ بهره. همین تغییر جهت، تردیدهای زیادی را درباره ثبات فکری او ایجاد کرده است.
هفتهنامه اکونومیست در تحلیلی با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، سخنرانیها و مواضع وارش را در دورههای مختلف بررسی کرده است. در این تحلیل، مواضع او بر یک طیف سنجیده شدهاند:
بالاتر از خط صفر: رویکرد هاوکیش؛ طرفدار نرخ بهره بالاتر
پایینتر از خط صفر: رویکرد داویش؛ طرفدار کاهش نرخ بهره
نزدیک صفر: موضع خنثی
نتیجه بررسی جالب است. در دورههایی که دموکراتها در قدرت بودهاند، مانند دوران اوباما یا بایدن، مواضع وارش بیشتر هاوکیش و سختگیرانه بوده است. اما در دورههایی که جمهوریخواهان و بهویژه ترامپ در قدرت بودهاند، لحن او بهطور محسوسی نرمتر شده و به سمت حمایت از کاهش نرخ بهره حرکت کرده است.
همین الگو باعث شده برخی تحلیلگران او را نه یک باز واقعی بدانند و نه یک کبوتر واقعی، بلکه فردی با ترجیحات عمدتاً سیاسی. به تعبیر برخی رسانهها، وارش بیش از آنکه یک سیاستگذار پولی کلاسیک باشد، یک حیوان سیاسی است.
ایده بزرگ وارش؛ کوچک کردن فدرال رزرو
وارش تنها درباره نرخ بهره حرف نمیزند. جالبترین دیدگاههای وارش که به طور بالقوه او را با سیاستمداران و بازارها در تعارض قرار میدهد، مربوط به ترازنامه فدرال رزرو است. او به صراحت اعلام کرده است که این ترازنامه باید کوچکتر باشد؛ به این معنی که فدرال رزرو باید بخشی از سبد عظیم اوراق قرضهای را که برای مقابله با بحران مالی جهانی (GFC) و سپس همهگیری کرونا خریداری کرده بود، بفروشد. این امر به معنای کاهش نقدینگی در بازار و افزایش بازدهی اوراق قرضه خواهد بود. این ایده برای جریان محافظهکار اقتصادی آمریکا جذاب است و رسانههایی مانند والاستریت ژورنال نیز از آن حمایت کردهاند.
حمایت والاستریت ژورنال؛ تردید نیویورک تایمز
واکنش رسانههای جریان اصلی آمریکا به نامزدی کوین وارش نیز بهخوبی شکاف سیاسی پیرامون او را نشان میدهد. والاستریت ژورنال که معمولاً به جریان محافظهکار و جمهوریخواه نزدیکتر تلقی میشود، در سرمقاله خود با صراحت از وارش حمایت کرده و از احتمال آغاز «عصری جدید برای فدرال رزرو» سخن گفته است. محور این حمایت، ایدههای او برای اصلاح ساختار بانک مرکزی و کوچکسازی ترازنامه فدرال رزرو است.
در سوی مقابل، نیویورک تایمز که به جریان دموکرات نزدیکتر دانسته میشود، نگاه انتقادیتری دارد. این روزنامه نسبت به میزان استقلال وارش در صورت ورود به فدرال رزرو ابراز تردید کرده و این پرسش را مطرح میکند که آیا او میتواند در برابر فشارهای سیاسی ترامپ، استقلال نهاد پولی آمریکا را حفظ کند یا نه.
قرار دادن این دو روایت کنار یکدیگر نشان میدهد که بحث درباره وارش صرفاً اقتصادی نیست؛ بلکه به یکی از میدانهای جدید تقابل سیاسی در آمریکا تبدیل شده است.
اگر وارش تا ۱۵ مه تأیید نشود، چه خواهد شد؟
اگرچه بازارهای پیشبینی و سایتهای شرطبندی همچنان شانس بالایی برای تأیید کوین وارش در سنا قائلاند، اما سناریوی عدم تأیید او نیز میتواند به یکی از پیچیدهترین منازعات سیاسی ـ پولی آمریکا تبدیل شود.
طبق زمانبندی فعلی، ۱۵ مه پایان دوره ریاست جروم پاول بر فدرال رزرو است. دونالد ترامپ تهدید کرده در صورت ادامه مقاومتها، پاول را برکنار خواهد کرد؛ اما از منظر حقوقی، رئیسجمهور آمریکا اختیار مستقیمی برای اخراج رئیس فدرال رزرو به این شکل ندارد و استقلال این نهاد در قوانین آمریکا بهصراحت مورد حمایت قرار گرفته است.
سناریوهای پیشرو در صورت عدم تأیید وارش
اگر تا ۱۵ مه جانشین رسمی پاول تأیید نشود، چند مسیر محتمل وجود دارد:
۱- ریاست موقت توسط معاون هیئتمدیره فدرال رزرو: از ۱۶ مه، معاون هیئتمدیره فدرال رزرو میتواند بهطور موقت مسئولیت اداره بانک مرکزی را برعهده بگیرد تا رئیس جدید مشخص شود.
۲- ادامه حضور جروم پاول بهعنوان رئیس موقت: پاول همچنان عضو هیئتمدیره فدرال رزرو باقی میماند، زیرا دوره عضویت او در هیئتمدیره تا سال ۲۰۲۸ ادامه دارد. به همین دلیل، این امکان وجود دارد که اعضای هیئتمدیره او را بهعنوان رئیس موقت انتخاب کنند. پاول نیز گفته «تا مختومه شدن پرونده قضایی باقی میماند».
۳- تداوم حضور پاول تا تعیین جانشین: برخی تفاسیر حقوقی نیز میگویند تا زمان تعیین و تأیید جایگزین، رئیس فعلی میتواند در سمت خود باقی بماند؛ هرچند چنین وضعیتی از نظر سیاسی نامتعارف و تنشزا خواهد بود.
در نتیجه، به نظر میرسد ماجرای امشب بیش از آنکه درباره سخنان کوین وارش باشد، درباره ادامه نبرد سیاسی میان ترامپ و پاول است؛ جدالی بر سر استقلال فدرال رزرو، اختیار رئیسجمهور و آینده سیاست پولی آمریکا.
سناریوی بازارها بعد از جلسه امشب
بازارها امشب بیش از هر چیز به دو سیگنال واکنش نشان میدهند.
تقویت احتمال ریاست وارش و کاهش نرخ بهره: مثبت برای طلا، بورسها و کریپتو
تشدید اختلافات سیاسی و افزایش نااطمینانی درباره آینده فدرال رزرو: منفی برای بازارهای ریسکی و مثبت برای دلار
در نتیجه، جلسه امشب تنها یک استماع سیاسی نیست؛ بلکه میتواند یکی از مهمترین نقاط عطف بازارهای جهانی در هفتههای پیشرو باشد.
تبادل نظر