پشت پرده جهش قیمت خودرو

مشاهدات نشان می‌دهد که قیمت خودرو طی هفته‌های اخیر بیش از تورم افزایش یافته است. به طوری که شاخص کل خودروی فردای اقتصاد حاکی از جهش ۱۱ درصدی متوسط قیمت خودرو است. البته میزان رشد بین گروه‌های خودرویی مختلف، تفاوت زیادی داشته است. به عنوان مثال شاخص خودروهای داخلی در همین مدت ۱۷ درصد، چینی‌ها ۹ درصد و وارداتی ها هم ۵ درصد افزایش را تجربه کرده‌اند.
بهانه‌های افزایش قیمت خودرو چه بود؟

به طور کل سه عامل برای رشد قیمت خودرو در روزهای اخیر مطرح می‌شود، خودروهای وارداتی و همچنین چینی‌ها با ابهام واردات در شرایط جنگی روبرو هستند و برخی احتمال می‌دهند که تامین ارز این خودروها و حتی لجستیک آن‌ها از چین تا خلیج فارس می‌تواند با هاله‌ای از ابهام روبرو است.
در خصوص خودروهای داخلی ولی اوضاع متفاوت‌تر است. به عنوان مثال خودرویی مانند پژو ۲۰۶ که میانگین قیمت بلندمدت آن حدود ۸۲۰۰ دلار بوده، این روزها به نزدیکی ۱۰ هزار دلار رسیده است تا حاکی از یک حباب جدید حداقل ۲۰ درصدی در شرایط فعلی باشد. بررسی آمارهای کدال نشان می‌دهد ایران‌خودرو و سایپا طی ۴ سال اخیر، ماهانه به طور متوسط ۷۲ هزار دستگاه خودرو تولید کرده‌اند، این در شرایطی است که مجموع تولید این دو خودروساز در اسفندماه تنها ۲۷ هزار دستگاه بوده است که بی‌سابقه به نظر می‌رسد.
مهم‌ترین عاملی هم که برای کاهش این چنین افت تولید مطرح می‌شود، آسیب به زیرساخت‌های کشور به‌ویژه فولاد مبارکه اصفهان به عنوان تامین‌کننده ورق‌های فولادی بدنه خودروها است. حال باید منتظر آمارهای فروردین و اردیبهشت ماند تا دید این وضعیت مشکل در عرضه ادامه‌دار خواهد شد یا با سیاستگذاری درست، قیمت خودرو دوباره به سطوح قبلی باز خواهد گشت.
عدم فعالیت شفاف بازارهای موازی

دیگر عاملی که برای رشد بازار خودرو مطرح می‌شود، تعطیل بودن یا نیمه تعطیلی بسیاری از بازارهای دیگر است. بازار مسکن به دلایلی مانند نیاز به سرمایه زیاد برای ورود، نقدشوندگی بسیار پایین و البته غیر منقول بودن، از گزینه‌های بسیاری از افراد برای سرمایه‌گذاری خارج شده است. بازار سهام هم حدود ۲ ماه است که تعطیل شده و حالا تنها بازارهای خودرو، ارز و طلا باقی مانده‌اند. ارز و طلا در سال گذشته پول‌های زیادی را جذب کردند و طی مدت اخیر هم خیلی تحرکات جدی نداشته‌اند، به همین دلیل به نظر می‌رسد بخشی از پول‌های سرگردان خواه ناخواه جذب بازار خودرو شده‌اند.
در چنین شرایطی باید دید که سیاستگذار می تواند با رفع بهانه‌ها جلوی حباب جدید بازار خودرو را بگیرد یا این بازار دوباره در محدوده حبابی باقی خواهد ماند.