گفتوگو با محمود گودرزی، مدیرعامل شرکت بورس تهران
نسخه صوتی:
بازار سهام که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ و همزمان با آغاز «جنگ رمضان» متوقف شده بود، پس از حدود ۸۰ روز قرار است از روز سهشنبه ۲۹ اردیبهشت بازگشایی شود. محمود گودرزی، مدیرعامل شرکت بورس تهران، میگوید تصمیم به توقف معاملات در این دوره با محور «صیانت از منافع سهامداران خرد» و در هماهنگی با مراجع نظارتی اتخاذ شد؛ زیرا افزایش نااطمینانیهای ناشی از جنگ میتوانست به تشدید رفتارهای هیجانی و جابهجایی ناعادلانه ثروت میان سرمایهگذاران بینجامد. به گفته او، یکی از اصول راهبردی در این دوره آن بود که برای افزایش پیشبینیپذیری، کمترین تغییر ممکن در دستورالعملها و قواعد معاملاتی اعمال شود.
گودرزی تأکید میکند در بازاری که شفافسازی و کشف قیمت منصفانه، ستون فقرات کارایی آن است، لازم بود هم به شرکتها فرصت داده شود تا آثار رخدادهای اخیر را از طریق اطلاعیههای رسمی و گزارشهای شفافساز منعکس کنند و هم به سرمایهگذاران مجال داده شود تا از فضای واکنشهای احساسی فاصله بگیرند و متغیرهای اقتصادی—از تورم انتظاری و روند نقدینگی تا تحولات قیمت داراییها—خود را نمایان کند. اکنون، با اخذ شفافسازیهای لازم از ناشران و دریافت مجوز نهادهای ذیربط، سازوکار بازگشایی بهگونهای طراحی شده است که «نقدشوندگی» به بازار بازگردد، بیآنکه ثبات به بهای بیعدالتی قربانی شود.
به گفته او، در دوره توقف، همه اجزای بازار سرمایه از کار نیفتاد و دسترسی سرمایهگذاران به ابزارها بهصورت تدریجی برقرار شد: ابتدا صندوقهای با درآمد ثابت، سپس صندوقهای کالایی از جمله طلا و نیز ابزارها و محصولات مالی در بورس کالا. در بازار سهام نیز «بازگشایی تدریجی» مبنا قرار گرفته است؛ بدین معنا که ابتدا نماد شرکتهای آسیبندیده و در مراحل بعد، شرکتهای آسیبدیده یا متأثر از آسیب بازگشایی میشوند. درباره شرکتهای آسیبدیده، بازگشایی نمادها منوط به تکمیل فرآیند شفافسازی و هماهنگی با مراجع نظارتی است و ممکن است تا حدود دو ماه آینده به طول بینجامد.
گودرزی میافزاید برنامه بازگشایی بهگونهای تنظیم شده که دامنه نوسان عمدتاً مشابه گذشته باقی بماند تا تغییر قواعد بازی، زمینه انتقال هیجانی ثروت را فراهم نکند؛ هرچند حدود ۸۰ نماد بنا به ملاحظات مشخص، بدون دامنه نوسان بازگشایی خواهند شد و ناظر بازار موظف است با حساسیت بالاتر، روند کشف قیمت منصفانه را رصد و مدیریت کند. هدف اصلی این برنامه، کنترل هیجان و تضمین شکلگیری «بازاری کارا و منصفانه» است؛ چراکه نمیتوان بازار سهام را تا رفع کامل نااطمینانیهای جنگی بسته نگه داشت و باید با سناریوهای مختلف، امکان دسترسی سهامداران به نقدینگی را فراهم کرد.
در حوزه حمایت مالی، مدیرعامل بورس میگوید صندوقهای توسعه و تثبیت به اندازه کافی تجهیز شدهاند و سیاستهای معاملاتی آنها تحت پایش سازمان بورس اجرا میشود؛ با این حال، برای سایر نهادهای مالی هیچگونه «الزام به خرید» در دستور کار نیست و هر نهاد بر اساس صرفه و صلاح حرفهای خود اقدام میکند. بازار باید مسیر تعادل را بهطور طبیعی طی کند. در عین حال، از سهامداران عمده خواسته شده است از تشدید فشار فروش در روزهای ابتدایی پرهیز کنند و بازارگردانها نیز باید تعهدات خود، بهویژه در سمت خرید، را بهدرستی ایفا کنند. افزایش ساعت معاملات در مقطع فعلی موقتی است، اما اگر به کشف قیمت بهتر کمک کند، امکان تداوم آن وجود خواهد داشت. همچنین پس از شکلگیری تعادل پایدار، افزایش دامنه نوسان با هدف ارتقای کارایی بازار میتواند در دستور کار قرار گیرد.
به گفته گودرزی، در بازار مشتقه نیز سیاست فعلی «مدیریت ریسک» است؛ بهنحوی که از ایجاد موقعیتهای فزاینده بزرگ در سمت خرید و فروش جلوگیری شود. جمعبندی او این است که با توجه به متغیرهای اقتصادیِ حامی بازار و رفتاری که در سایر بازارهای دارایی مشاهده شده، در صورت تثبیت سطح فعلی نااطمینانیهای غیراقتصادی، بورس میتواند نسبتاً سریع به تعادل برسد. در عین حال، تلاش بر آن است که بازار دوباره بسته نشود؛ اما در صورت تشدید تنشها، تصمیمگیری درباره توقف احتمالی معاملات، با هماهنگی مراجع ذیربط انجام خواهد شد.
تبادل نظر