پایان بازی بانک های ناتراز؛ نجات یا گریز

وقتی ابزارهای پیشگیرانه مانند کفایت سرمایه و بیمه سپرده‌ها دیگر برای یک بانک ناتراز کارساز نیستند، فرآیند «گزیر» به عنوان آخرین راهکار آغاز می‌شود. در دهمین قسمت مجموعه «میز بانک»، به این پرسش کلیدی پرداخته‌ایم که چگونه می‌توان بدون قربانی کردن ثبات کل اقتصاد، تکلیف یک بانک ناتراز را مشخص کرد. در این قسمت محمدصادق عبداللهی پور؛ کارشناس حوزه بانکداری، دو رویکرد اصلی مدیریت بحران یعنی «نجات از بیرون» (Bail-out) و «نجات از درون» (Bail-in) را به دقت واکاوی کرده است.

به گفته وی «نجات از بیرون» اگرچه در کوتاه‌مدت می‌تواند آرامش‌بخش باشد، اما با تزریق منابع عمومی و تحریک موتور تورم، عملاً هزینه بحران را بر دوش تمام مردم می‌گذارد. در مقابل، مدل «نجات از درون» با اولویت‌بندی سلب مالکیت از سهامداران و تبدیل بدهی‌ها به سهام، هزینه بحران را به کسانی بازمی‌گرداند که در دوران رونق از سود بانک منتفع شده بودند. این قسمت چارچوبی برای درک این واقعیت ارائه داده که گزیر درست، نه صرفاً حذف یک نهاد، بلکه مدیریت دقیق دارایی‌ها و تعهدات برای حفظ ثبات نظام پرداخت است. در پایان این مجموعه ۱۰ قسمتی، حالا می‌توانیم تصویر شفاف‌تری از پیچیدگی‌های حکمرانی در شبکه بانکی و ضرورت اصلاح ساختار نظارتی داشته باشیم.