واچلیست با علیتسنیمی
در بازار سرمایه، هر بازدهی یک هزینه دارد؛ اما این هزینه همیشه در نمودار قیمت دیده نمیشود.
در ماههای پس از جنگ، سه صنعت کمتر مورد توجه قرار گرفتند؛ اما عملکرد آنها نشان داد که زمین بازی بازار تغییر کرده است: کانیهای فلزی، خدمات فنی و مهندسی و نرمافزار و خدمات.
مقایسه بازدهی یکساله و سهماهه این صنایع، نکته مهمی را آشکار میکند. صنعت نرمافزار و خدمات در سهماهه اخیر توانسته بازدهیای نزدیک به بازدهی یکساله خود خلق کند و فعالیتهای فنی و مهندسی نیز در همین بازه، حدود ۳۰ درصد از بازدهی یکساله خود را محقق کردهاند. کانیهای فلزی هم با اثرپذیری از نرخ ارز و جایگاه خود در زنجیره مواد اولیه، همچنان یکی از گزینههای قابل بررسی بازار هستند.
اما آیا بازدهی بالاتر، به معنای انتخاب بهتر است؟
فرنوش دواتگرزاده، مدیر ریسک و کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با «واچلیست» تأکید میکند که ریسک دیگر یک پیوست فرعی در تحلیل نیست؛ بلکه یکی از عوامل اصلی انتخاب سرمایهگذاری است. بهویژه در شرایطی که بازار با ریسکهای نقدینگی، انرژی، تأمین مالی، مطالبات، اختلالات زیرساختی و تغییرات ناگهانی سیاستگذاری مواجه است.
در این قسمت بررسی میکنیم:
- چرا بازدهی گذشته بهتنهایی معیار مناسبی برای انتخاب سهم نیست؛
- چرا برجستهشدن یک ریسک میتواند باعث غفلت از ریسکهای دیگر شود؛
- کانیهای فلزی چگونه از افزایش نرخ ارز منتفع میشوند و همزمان باشوند و همزمان با چه ریسکهایی روبهرو هستند؛
- چرا و مهندسی، تعداد قراردادها بهتنهایی نشانه کیفیت شرکت نیست؛
- چگونه پیشرفت پروژه، میزان مطالبات و توان تبدیل درآمد به وجه نقد، سودآوری واقعی شرکتهای پیمانکاری را مشخص میکند؛
- چرا در صنعت نرمافزار و خدمات، نیروی انسانی، فناوری و تمرکز مشتری اهمیت بیشتری دارد؛
- چگونه هوش مصنوعی، سیستمهای ERP و ریسک سایبری میتوانند همزمان فرصت و تهدید ایجاد کنند؛
- بتا چه چیزی درباره ریسک بازار به ما میگوید و چرا نمیتوان آن را با کل ریسک یک شرکت یکی دانست؛
- چگونه میتوان با ترکیب صنایع مختلف و استفاده از ابزارهای مشتقه، ریسک سبد را مدیریت کرد.
بر اساس توضیحات مطرحشده، نرمافزار و خدمات کمترین بتای بازار را میان این سه گروه داشته است؛ در مقابل، کانیهای فلزی حساسیت بیشتری نسبت به عوامل ریسک نشان میدهند. در ارزیابی انجامشده بر مبنای گزارشهای تفسیری و ریسک شرکتهای منتخب، میانگین حساسیت ریسک برای نرمافزار و خدمات حدود ۲/۸، برای خدمات فنی و مهندسی حدود ۳/۷ و برای کانیهای فلزی حدود ۴/۳ عنوان شد.
با این حال، ریسک بالاتر الزاماً به معنای حذف یک صنعت از سبد نیست. کانیهای فلزی میتوانند در برابر افزایش نرخ ارز نقش پوششدهنده داشته باشند؛ خدمات فنی و مهندسی از پروژههای عمرانی و زیرساختی اثر میپذیرند؛ و نرمافزار و خدمات، بهدلیل وابستگی کمتر به مواد اولیه و ارز، میتواند بخشی از تعادل سبد را ایجاد کند.
در این گفتوگو، از میان نمادهای قابل بررسی، به کگل و کچاد در کانیهای فلزی، مپنا و کیسون در خدمات فنی و مهندسی و سیستم و توسن در نرمافزار و خدمات اشاره میشود؛ با این تأکید که مطرحشدن نام این نمادها بهمعنای توصیه خرید نیست و بررسی صورتهای مالی، ارزشگذاری، نقدشوندگی و ریسکهای اختصاصی هر شرکت ضرورت دارد.
همچنین درباره نقش اختیار معامله در مدیریت ریسک صحبت میشود. نماد فزر بهعنوان نمونهای از سهمی با اختیار معامله فعال مطرح میشود؛ ابزاری که میتواند با استراتژیهایی مانند کاوردکال، لایهای برای پوشش ریسک به سبد اضافه کند.
در بازار امروز، سؤال اصلی این نیست که کدام صنعت بیشترین بازدهی را ساخته است؛ سؤال این است که این بازدهی در ازای پذیرش چه نوع ریسکی بهدست آمده است.
این قسمت از «واچلیست» را با حضور فرنوش دواتگرزاده، مدیر ریسک و کارشناس بازار سرمایه ببینید.
تبادل نظر