تفاهم پلازا ارزش ین به دلار را حدود پنجاه درصد افزایش داد و فاجعهای بزرگ در اقتصاد این کشور پیریزی شد. پیوستن ژاپن به توافقی با چهار غول اقتصادی جهان شامل آمریکا، آلمان، فرانسه و بریتانیا در هتل پلازا به تفاهم پلازا مشهور شد که طی آن قرار بود ارزش ین ژاپن و فرانک آلمان نسبت به دلار افزایشی شود. برای جلوگیری از رکود، سیاستهای انبساطی دولت آغاز شد و طی فقط پنج سال قیمت ملک در ژاپن چهار برابر شد. به طوری که در سال ۱۹۸۸ ارزش املاک ژاپن به ۴ برابر ارزش زمینهای کل آمریکا رسیده بود؛ حال آنکه مساحت آمریکا ۲۵ برابر ژاپن بود. سه اقدام ملک ژاپن را حبابی کرد.
۱-توسعه متمرکز بر پایتخت: نخست وزیر ژاپن در دهه ۱۹۸۰ از برنامه چهارم «توسعه» رونمایی کرد. تمرکز بر توکیو به عنوان پایتخت توسعه سیاسی، اقتصادی، صنعتی و مدیریت باعث سیل مهاجران به این شهر شد و نتیجه آن، کمبود زمین و افزایش قیمتها بود.
۲-وام ارزان: صنایع ژاپن که در سالهای ارزانی ین قدرت صادراتی پیدا کرده بودند و دیگر نیازی به گرفتن اعتبار از دولت نداشتند وزارت مالیه را نگران کاهش نفوذ دولت در صنایع کرد. بنابراین، دولت اقدام به دادن وام ارزان به صنایع کرد. شرکتها بدون داشتن طرح توسعه، وام ارزان را میگرفتند و سیل نقدینگی را روانه بازار ملک کردند. در سال ۱۹۸۷ حدود ۶۰ درصد املاک توکیو در اختیار شرکتها بود. نکته جالب آنکه این املاک دوباره وثیقه دریافت وام بیشتر و چرخه معیوب تقویت میشد.
۳-آتش ملکبازی به بورس رسید: ساختار تودرتو شرکتها در ژاپن به «خانوادههای صنعتی» مشهورند. به طوری که ۷۰ درصد بورس ژاپن در اختیار این خانوادههای صنعتی بود. حالا آنها که با وثایق ملکی وام ارزان گرفته بودند وارد بورس شدند. این هجوم پول قیمت سهام را بالا برد و چرخهای تازه شکل گرفت. سهام وثیقه دریافت وامهای تازه شدند و مجدد در سفتهبازی در ملک و سهام به کار گرفته میشدند.
تورم و سوزنی که حباب را ترکاند: افزایش تورم باعث شد بانک مرکزی نرخهای بهره را بالا ببرد و ترکیدن حباب بازارها آغاز شد. افت ارزش سهام و ملک، ارزش وثیقهها را نیز کم کرد و دومینویی از ورشکستگی و ریزش بازارها را رقم زد. شاخص نیکی ژاپن ۷۵ درصد و قیمت مسکن ۷۰ درصد از اوج سقوط کردند.
۱۰ شهریور ۱۴۰۵ - ۱۱:۰۳
تبادل نظر