نرخ بهره اوراق بدهی در سراسر جهان در حال افزایش و ثبت رکوردهای تاریخی است؛ چیزی که حتی نگرانی درباره بحران بدهیها را پررنگ کرده به ۱۰ دلیل رخ داده است:
تابآوری رشد اقتصادی: سرمایهگذاران وقتی به چشمانداز آینده نامطمئن باشند به اوراق بدهی روی میآورند و با رشد قیمت اوراق، نرخ بهره اوراق کاهش مییابد (رابطه معکوس). اما رشد جهانی با وجود جنگ ایران دوام آورده است. این مقاومت، ریسک افزایش نرخ بهره را تقویت کرده و سرمایهگذاران را به سمت سهام سوق داده است.
افزایش قیمت کالاها: جنگ آمریکا و ایران بزرگترین شوک عرضه تاریخ نفت را ایجاد کرده. اختلال در انرژی هرمز قیمت نفت، گاز و دیزل را بالا برده و فشار تورمی را تشدید کرده که همگی به معنای انتظار برای نرخ بهره بالاتر است.
افزایش نرخ بهره سیاستی: نرخهای بانکهای مرکزی دیدگاه سرمایهگذاران درباره نرخهای بلندمدت را تعیین میکنند. استرالیا، ژاپن و آمریکا با افزایش نرخ بهره سیاستی همواره عامل غالب نرخهای بهره در بازار اوراق بدهی بودهاند.
پولخواهی شدید هوش مصنوعی: توسعه زیرساخت هوش مصنوعی موجی از استقراض ایجاد کرده. شرکتهای تکنولوژی امسال برای تامین مالی پروژهها بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار اوراق فروختهاند که بخش بزرگی از آن در آمریکا بوده و رقابت همه انواع وامگیرندگان برای جذب پول را تشدید کرده است.
دولتهای بدهکار: کسری بودجههای مداوم ریسکهای مالی را افزایش دادهاند. بدهی آمریکا برای اولین بار از ۴۰ تریلیون دلار عبور کرده. کشورهای توسعهیافته (OECD) امسال ۱۸ تریلیون دلار استقراض ناخالص خواهند داشت و سرمایهگذاران را به مطالبه بازده بالاتر سوق میدهند.
فوران مخارج دفاعی: هزینههای نظامی جهانی تحت تأثیر دو جنگ ایران و اوکراین در سطح رکورد قرار دارند. افزایش این هزینهها نیاز مالی دولتها و انتشار اوراق دولتی را بیشتر میکند.
اثر ژاپن: با کاهش ارزش ین، دولت ژاپن برای حمایت از آن شروع به فروش اوراق بدهی خارجی کرده است. این کشور بزرگترین دارنده اوراق بدهی امریکایی است.
جنگ تجاری: تعرفههای دولت ترامپ کالاهای وارداتی را گرانتر کردهاند. این موضوع ریسک و انتظارات تورمی را تقویت کرده و فشار صعودی بیشتری بر بازده اوراق وارد کرده است.
تغییر مالکیت: خریداران سنتی مانند فدرال رزرو و بانکهای مرکزی خارجی کمتر شدهاند و خریداران خصوصی حساستر به قیمت، مانند صندوقهای پوشش ریسک، جای آنها را گرفتهاند.
پایان مازاد پسانداز جهانی: با کاهش مازاد پسانداز و رشد تقاضا برای سرمایه، رقابت برای جذب پول افزایش یافته و فشار صعودی بر نرخ بهره اوراق وارد کرده است.
تبادل نظر