ویژه‌برنامه بورسان؛ چهار پیش‌نیاز بازگشایی بورس

در گفت‌وگو با *امیر سیدی، کارشناس بازار سرمایه درباره شرایط بازگشایی بورس در فضای نااطمینانی‌های ناشی از تنش‌های نظامی میان ایران و آمریکا، یک نکته کلیدی مورد تأکید قرار گرفت:
در چنین فضایی که ریسک‌های غیراقتصادی همچنان بالاست، بازگشایی بازار سهام به شکل عادی و با حراج پیوسته مشابه گذشته لزوماً تصمیم مناسبی نیست.

به اعتقاد او، پیش از هرگونه بازگشایی کامل، چند پیش‌شرط مهم باید مورد توجه قرار گیرد:

نخست، لازم است گزارش‌های شفاف‌سازی دقیق از شرکت‌ها دریافت شود؛ گزارش‌هایی که مشخص کند هر شرکت چه میزان خسارت دیده، آیا توان تداوم فعالیت دارد یا خیر، آیا با ثبت هزینه‌های ناشی از جنگ ممکن است مشمول ماده ۱۴۱ قانون تجارت شود و اساساً مسیر بازیابی و بازگشت به شرایط عملیاتی آن چگونه خواهد بود.

گام دوم، پس از روشن شدن وضعیت عملیاتی شرکت‌ها، ساماندهی مجدد آن‌ها در تابلوی معاملات است. به این معنا که شرکت‌هایی که با فرض عدم تداوم فعالیت روبه‌رو هستند می‌توانند به بازار پایه منتقل شوند تا اثر آن‌ها بر شاخص کل حذف شود و برای هر دسته از شرکت‌ها نیز بتوان مقررات معاملاتی متفاوت طراحی کرد.

در مرحله بعد، می‌توان محدودیت‌هایی در عرضه سهام در نظر گرفت؛ از جمله محدودیت در تعداد فروش یا حتی محدودیت در فروش سهام با قیمتی پایین‌تر از قیمت زمان توقف نماد، تا از فشار فروش هیجانی جلوگیری شود.

همچنین برای حفظ نقدشوندگی بازار لازم است از منابع صندوق‌های حمایتی و حتی ظرفیت بانک مرکزی استفاده شود تا بازار در شرایط بحرانی با کمبود نقدینگی مواجه نشود.

با این حال، از آنجا که نااطمینانی‌های غیر اقتصادی همچنان بالاست و در چنین فضایی گرفتن گزارش‌های شفاف و دقیق از شرکت‌ها دشوار است، سیدی معتقد است بازگشایی معاملات پیوسته سهام به روال قبل در شرایط فعلی قابل توصیه نیست. به باور او، یک تصمیم اشتباه در بازگشایی و اصلاح بعدی آن می‌تواند حتی مخرب‌تر از ادامه توقف معاملات باشد.

در چنین شرایطی، شاید بتوان از سازوکار بازار جبرانی برای پاسخ به نیاز نقدشوندگی برخی سرمایه‌گذاران یا شرکت‌ها استفاده کرد؛ بازاری که امکان معامله بدون محدودیت دامنه نوسان را برای کسانی که به هر دلیل نیاز فوری به نقدینگی دارند فراهم کند.

در خصوص چشم‌انداز صندوق‌های طلا نیز اشاره شد که با فروکش کردن هیجان فروش ناشی از نیاز فوری به نقدینگی، در حال حاضر معاملات این صندوق‌ها در فضایی کم‌هیجان‌تر و متعادل‌تر* در جریان است.