بازار سرمایه امروز شاهد یک رکورد غافلگیرانه بود؛ جابهجایی ناگهانی جریان پول بورسیها میان صندوقهای سرمایهگذاری، معادلات روزهای گذشته را تغییر داد. در معاملات امروز دوشنبه بیش از 3500 میلیارد تومان پول حقیقی وارد صندوقهای طلا شد و همزمان 3744 میلیارد تومان سرمایه از صندوقهای درآمد ثابت خارج شد؛ اتفاقی که از نگاه فعالان بازار، یک چرخش معنادار و غافلگیرکننده محسوب میشود.
در هفتههای گذشته، بهویژه پس از تنشهای اخیر و فضای جنگی، صندوقهای درآمد ثابت به پناهگاه اصلی سرمایهگذاران تبدیل شده بودند. اگرچه در روزهای ابتدایی بحران به دلیل نیاز فوری به نقدینگی، خروج پول از این صندوقها مشاهده شد، اما پس از آن روندی پایدار از ورود سرمایه شکل گرفت.
اکنون اما این مسیر بهطور ناگهانی تغییر کرده است. ثبت ۳۷۰۰ میلیارد تومان خروج پول تنها در یک روز از صندوقهای درآمد ثابت، نشانهای از تغییر انتظارات سرمایهگذاران نسبت به آینده اقتصاد و بازارها تلقی میشود. خروج ۳۷۴۴ میلیارد تومانی امروز از صندوقهای درآمد ثابت، چهارمین خروج بزرگ تاریخ این صندوقهاست. نکته قابلتوجه آن است که سه رکورد بزرگتر همگی مربوط به دوره جنگ ۱۲ روزه و بازگشایی بازار پس از آن بودهاند. ۱۸ هزار و ۴۲۴ میلیارد تومان در نخستین روز بازگشایی پس از جنگ، ۶۹۴۸ میلیارد تومان در ادامه همان دوره و ۵۴۷۰ میلیارد تومان در یکی دیگر از روزهای پساجنگ.
در سوی دیگر بازار، صندوقهای طلا که در هفتههای اخیر عمدتاً با خروج سرمایه روبهرو بودند، امروز شاهد بازگشت پرقدرت پول حقیقی شدند. ورود بیش از 3500 میلیارد تومان سرمایه به این صندوقها، رکورد تاریخی ورود پول به این محصول سرمایهگذاری به شمار میرود. در واقع، سرمایهگذارانی که در دوران نااطمینانی، طلا را بهعنوان «دارایی روز مبادا» خریداری کرده بودند، طی هفتههای اخیر بخشی از آن را فروخته بودند؛ اما امروز ورق برگشت و بار دیگر طلا به مقصد جذاب سرمایهها تبدیل شد.
چرا سرمایهگذاران تغییر مسیر دادند؟
به نظر میرسد مهمترین عامل این جابهجایی، احساس خروج اقتصاد از وضعیت تعلیق باشد. سرمایهگذاران تصور میکنند با کاهش نااطمینانی و احتمال ازسرگیری فعالیتهای اقتصادی و تجاری، زمان تصمیمگیری برای چینش دوباره سبد سرمایهگذاری فرا رسیده است. در چنین شرایطی، اگر انتظار افزایش تقاضا، رشد نرخ ارز و بازگشت تورم وجود داشته باشد، طبیعی است که بخشی از منابع از صندوقهای کمریسک درآمد ثابت به عنوان پارکینگ خارج و به سمت داراییهای پوششدهنده تورم مانند طلا حرکت کند.
سرمایهگذاری در اقتصاد تورمی چگونه تغییر میکند؟
در اقتصادهای باثبات، ترکیب مشهور ۶۰ درصد سهام و ۴۰ درصد اوراق با درآمد ثابت یکی از الگوهای رایج سرمایهگذاری است. اما در اقتصادهای تورمی، این نسخه کارایی محدودی دارد. سرمایهگذار ناچار است بخشی از دارایی خود را در ابزارهایی نگهداری کند که از تورم عقب نمانند؛ مانند طلا. در فضای جنگی و نااطمینانی شدید نیز انتخابها محدودتر میشود و عملاً رقابت اصلی میان دو گزینه صندوقهای درآمد ثابت و صندوقهای طلا شکل میگیرد.
آیا این روند ادامه دارد؟
پاسخ این پرسش به انتظارات آینده بستگی دارد. هرچه بازار بیشتر به این جمعبندی برسد که اقتصاد از فضای تعلیق خارج میشود، تجارت احیا خواهد شد و فشارهای تورمی بازمیگردد، احتمال ادامه ورود پول به صندوقهای طلا بیشتر میشود. به بیان ساده، اتفاق امروز شاید فقط یک جابهجایی روزانه نباشد؛ بلکه میتواند نشانه آغاز تغییر فاز سرمایهگذاران از امنیت به پوشش تورمی باشد.
تبادل نظر