▫️در شرایط آتشبس شکننده و نااطمینانیهای ژئوپلیتیک، بازار سهام ایران بیش از ۵۰ روز است که در توقف کامل قرار دارد. این تعلیق کمسابقه، سیاستگذار را با پرسشی روبهرو کرده است: بازار سهام چه زمانی و چگونه باید باز شود؟
▫️با وجود اینکه از میان ۹ کارشناس، ۶ نفر اعتقاد بر بازگشایی در هر شرایطی از نااطمینانی غیراقتصادی داشتند و ۳ نفر دیگر از کارشناسان اعتقاد بر بازگشایی بازار سهام بعد از رسیدن به یک توافق مکتوب سیاسی، اما برآیند گفتوگوها نشان میدهد؛ با وجود تفاوت دیدگاهها درباره زمان بازگشایی، یک تصویر مشترک و نسبتاً پایدار را میتوان شکل داد؛ بازار باید باز شود؛ اما نه شتابزده و نه بدون اطلاعات کافی.
۱. نقدشوندگی مهم است، اما نه به قیمت قیمتگذاری اشتباه
تقریباً همه تحلیلگران پذیرفتهاند که توقف طولانی، اعتبار و نقدشوندگی بازار را از بین میبرد. اما در عین حال هشدار میدهند بازار بدون کشف قیمت منصفانه، حتی اگر نقدشونده باشد، میتواند زیانآورتر از توقف باشد. نقدشوندگی و شفافیت یک «بسته واحد» هستند؛ هیچکدام بدون دیگری کار نمیکند.
۲. شفافیت؛ شرط قطعی و غیرقابلمذاکره
همه بر یک اصل مشترک تأکید دارند؛ بازگشایی بدون افشای روشن و قابل اتکا از وضعیت شرکتها نباید انجام شود. از اثرات جنگ و اختلال زنجیره تأمین گرفته تا ریسک عملیاتی، ظرفیت تولید و برنامه احیا، شرکتها باید تصویری واقعی و قابل سنجش ارائه دهند. تجربه نشان داده افشای حداقلی یا مبهم، نهتنها کمکی به بازار نمیکند، بلکه زمینهساز بیاعتمادی پس از بازگشایی میشود.
۳. بازگشایی یکپارچه؛ مسیر مشترک تحلیلها
وزن غالب تحلیلها بر بازگشایی یکپارچه کل بازار قرار دارد؛ بازگشاییای که باعث تخلیه هیجان در تمام بازار شود. اما شاید بتوان برای نماد شرکتهای آسیبدیده سازوکار معاملاتی متفاوتی در نظر گرفت.
۴. مدیریت هیجان و پشتیبانی نقدینگی؛ جزو اجزای اصلی بازگشایی
کارشناسان بر لزوم مدیریت رفتارهای تودهوار در روزهای نخست تأکید دارند.
پیشنهادهای مشترک شامل:
بازتنظیم دامنه نوسان
عموم تحلیلگران معتقدند که دامنه نوسان باید پس از تکمیل شفافسازی بازتر شود، تا هیجان اولیه بازار بهجای رسوب در قیمتها، در همان روزهای نخست به سرعت تخلیه شود.
پشتوانه نقدینگی
نکتهای که در همه تحلیلها دیده میشود این است که، بازار در روزهای ابتدایی نیاز به پشتوانه نقدینگی برای حمایت موثر دارد. بدون این پشتوانه، حتی بهترین طراحی معاملاتی نیز نمیتواند از شکلگیری صفها و افتهای هیجانی جلوگیری کند.
۵. زمانبندی؛ تنها نقطه اختلاف
دیدگاهها در یک نقطه، اختلاف جدی دارند؛ گروهی میگویند بازگشایی باید هرچه زودتر انجام شود تا اعتبار بازار آسیب نبیند. گروهی دیگر معتقدند بازگشایی بدون کاهش نااطمینانیها و بدون افشای روشن، میتواند تبعات سنگینی ایجاد کند.
اما حتی میان این تفاوتها نیز یک جمعبندی مشترک باقی میماند:
بازار باید زمانی باز شود که چهار شرط اصلی فراهم شده باشد و نه زودتر:
۱. شفافیت کامل پیش از بازگشایی
۲. بازگشایی یکپارچه
۳. مدیریت هیجان با ابزارهای کنترل بازار مانند انتشار اوراق تبعی (بیمه سهام) و افزایش دامنهنوسان
۴. تأمین پشتوانه نقدینگی برای روزهای نخست
تبادل نظر