در حالیکه بخش زیادی از تحلیلهای اقتصادی این روزها بر ریسکهای جنگی متمرکز شده، اثر بحران بر همه صنایع یکسان نبوده است. به گفته مهدی کریمی، بررسی ساختار هزینه، جریان نقد، بازار فروش و میزان وابستگی به زنجیره تأمین نشان میدهد بخشی از اقتصاد ایران عملاً با اختلال محدودتری روبهرو شده و حتی برخی صنایع در موقعیت بهبود قرار گرفتهاند.
در میان صنایع کمتأثیرپذیر از جنگ، مجموعههایی مانند برق و تجهیزات برقی، روانکارها، دارو و بخش بالادستی زنجیره فولاد شامل کنسانتره و گندله، کمترین آسیب عملیاتی را تجربه کردهاند. افزون بر این، گروه بزرگی از صنایع نیز بدون اثر منفی قابل توجه مسیر خود را ادامه دادهاند؛ بانکها و تأمین سرمایهها، حملونقل، زراعت و لبنیات، سیمان و ساختمان، شویندهها، کاشی و سرامیک، صنایع غذایی، قند و شکر و همچنین فلزات رنگی و معدنی.
با وجود این تابآوری نسبی، کریمی تأکید میکند که بازگشایی بازار منوط به فراهمشدن شفافیت است؛ از جمله افشای دقیق وضعیت تأمین مواد اولیه، دلایل کاهش احتمالی تولید و برنامه عبور از اختلالات. با این حال بخش مهمی از ابهامات نیز خارج از اختیار شرکتهاست و باید از سوی نهادهای بالادست سیاستگذاری اقتصادی و تجاری رفع شود.
به باور کریمی، همانند هر دوره پرتنش، شرایط فعلی نیز برندگان خود را دارد. در کوتاهمدت، برخی شرکتها از جابهجایی زنجیره تأمین، تغییرات نرخ جهانی و کاهش ریسک عملیاتی نسبت به رقبا منتفع شدهاند. مهمترین ذینفعان فعلی در زنجیره پتروشیمی و صنایع پاییندست قرار دارند؛ بهویژه شرکتهایی که خارج از محدودههای عملیاتی حساس و آسیب دیده مانند عسلویه و ماهشهر فعالیت میکنند.در این میان، پتروشیمی اصفهان در بخش آروماتیکها جایگاه مهمی دارد و شرکتهایی مانند شمواد و شپلی در پاییندست آن، همراه با تولیدکنندگان رنگ، رزین و شوینده سهم بیشتری از تقاضای پایدار کسب کردهاند. پتروشیمی شازند با تنوع گسترده محصولات پلیمر و مواد شیمیایی نیز در موقعیت مناسبی ایستاده است. تولیدکنندگان اوره از کرمانشاه و شیراز تا خراسان و لردگان از رشد نرخ جهانی منتفع شدهاند، هرچند برخی از این مجتمعها تحتتأثیر حملات قرار گرفتهاند. در بخش پلیمر نیز ارغوانگستر ایلام و پتروشیمی تبریز نقش پررنگی دارند، و مجموعههای غرب کشور مانند لرستان، مهاباد و میاندوآب از خوراک خط لوله اتیلن غرب بهرهمند میشوند که البته مقدار خوراک تحویلی کمی کاهش خواهد داشت.
در صنعت فولاد و صنایع وابسته، ذینفعان امروز بیشتر در حلقه ورق و اسلب قرار دارند؛ فولاد هرمزگان در تولید اسلب و شرکتهایی مانند فنورد، فوکا و فاهواز در حوزه ورق. فجر نیز بهعنوان مصرفکننده ورق در زنجیره تولید اهمیت دارد.
اما در سوی دیگر صلح، تصویر متفاوت است. به گفته کریمی، در سناریوی آتشبس پایدار و شروع بازسازی، نقطه تمرکز فرصتها به سمت پروژههای عمرانی و زیرساختی جابهجا خواهد شد. در چنین دورهای، تقاضا برای میلگرد، تیرآهن، بلوم و بیلت جهش میکند و صنایعی مانند سیمان، کاشی و سرامیک، سنگ ساختمانی و همچنین تولیدکنندگان لولههای آب و گاز در صف نخست ذینفعان قرار میگیرند.
کریمی تأکید میکند که بسیاری از نمادهای این گروهها امروز با قیمتهای جذاب معامله میشوند و سرمایهگذاران بهتدریج باید به سمت شرکتهایی حرکت کنند که از اصلاحات اقتصادی، حذف ارز ترجیحی، رشد نرخهای جهانی و توسعه صادرات بیشترین بهره را خواهند گرفت،چه در این سوی جنگ و چه در آن سوی صلح.
ترسها و تلههای بورس؛ نااطمینانی بزرگتر از خسارات
گفتوگوی کامل را به صورت تصویری و یا صوتی در سایت فردای اقتصاد، ببیننده و شنونده باشید
۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۱۵:۳۰
برنامه واچلیست با اجرای علیتسنیمی
تبادل نظر